Trenuj umysł
  • Dodano:

    23 września 2014

  • Przez:
  • Kategorie:Forma
  • Komentarze:

    2

Inwestowanie w zdrowie swojego mózgu warto rozpocząć już po przekroczeniu granicy 30 roku życia. Od tego momentu wkraczamy bowiem na równię pochyłą – nasza sprawność intelektualna zaczyna się stopniowo obniżać. Co może zrobić zwykły „Kowalski”, by spowolnić ten proces?

Przede wszystkim – wyzbądź się pesymizmu

Pesymizm szkodzi nam na wiele sposobów. Patrząc na świat wokół nas i na przyszłość przed nami przez „czarne okulary”, narażamy się na poczucie beznadziejności i utraty kontroli, obniżenie nastroju, spadek motywacji i energii, znużenie i zmęczenie, a także – obniżenie sprawności umysłowej. Na szczęście – optymizm w dziedzinie dbania o mózg w pełni uzasadniony!

W ostatnich latach pojawiają się doniesienia naukowców na temat regeneracyjnych możliwości mózgu – tzw. neuroplastyczności. Ma ona kilka aspektów – już pojedyncza komórka nerwowa może zmieniać swój kształt, np. tworząc nowe połączenia z innymi. Również całe sieci neuronalne przebudowują się, co na przykład pozwala na odzyskanie sprawności po udarze czy wypadku. No w i końcu, w niektórych rejonach mózgu przez całe życie mogą powstawać nowe neurony. Najważniejszym z punktu widzenia sprawności intelektualnej rejonem, który ulega tego typu rekonstrukcji, jest hipokamp, czyli struktura odpowiedzialna za pamięć i uczenie się.

Kolejną dobrą wiadomością jest to, że każdy z nas może na co dzień pobudzać swój mózg do  odbudowy i rozwoju. I to wcale nie musi być trudne ani nudne!

Po pierwsze – szukaj nowych doznań

Nasz mózg uwielbia być zaskakiwany! Każdy nowy bodziec powoduje powstanie kolejnego połączenia między neuronami. Szukaj więc tego, co nowe, niezwykłe, niecodziennie. A można to znaleźć na każdym kroku! Przykłady? Jeśli jesteś praworęczny, zacznij myć zęby i czesać się lewą ręką. Przez kilka minut dziennie czytaj do góry nogami. Zmień środek transportu. Przestaw meble w swoim mieszkaniu. Spróbuj nowych, orientalnych smaków. Wybierz się z wizytą do perfumerii, mydlarni lub sklepu z przyprawami. Rozwiązuj rebusy i łamigłówki. Co jakiś czas zagraj w nową grę komputerową. A przede wszystkim znajdź sobie nowe hobby – coś, czego jeszcze nigdy w życiu nie robiłeś.

Po drugie – powtarzaj, powtarzaj, powtarzaj…

Aby nowe połączenia utrwaliły się, a wykonywane czynności usprawniły i zautomatyzowały, należy regularnie i wytrwale ćwiczyć. To tak jak z nauką jazdy rowerem – pierwsze chwile bywają trudne, ale po pewnym okresie praktyki nabieramy wprawy. Dlatego warto powtarzać nabyte informacje, świeżo poznane procedury ruchowe, melodie – wtedy pozostaną z nami na długo. W wyniku powtórnego działania tego samego bodźca, ślad pamięciowy ulega utrwaleniu. To sposób na tworzenie gęstej sieci połączeń między komórkami nerwowymi w naszym mózgu, służących jako tzw. rezerwa neuronalna, która może być wykorzystana jako „objazd” dla impulsów nerwowych w przypadku uszkodzenia jakiejś części mózgu.

Po trzecie – jedz zdrowo

Aby mózg miał energię do pracy, a potrzebuje jej w ogromnych ilościach, trzeba mu dostarczać (zdrowego!) cukru – glukozy. Idealne w tym celu są owoce, szczególnie drobne: jagody, borówki, maliny. Należy również zadbać o dostarczanie odpowiednich tłuszczów – gdyż to z nich mózg jest zbudowany. Aby dostarczać ich mózgowi warto spożywać ryby morskie, orzechy, jaja, awokado i siemię lniane. Unikajmy natomiast wszelkich słodyczy, tłustego mięsa, jedzenia typu fast food,  słodzonych napojów.

Po czwarte – bądź aktywny

Nic tak nie stymuluje mózgu jak ruch. Nie każdy jest jednak wskazany – sporty wyczynowe, które grożą mikro urazami, nie zawsze wychodzą nam na zdrowie. Najlepsze będą zwykłe spacery, pływanie, joga, tai-chi, rekreacyjna jazda rowerem i praca w ogródku. Warto również dużo tańczyć – zarówno czysto towarzysko, jak i nauczyć się czegoś egzotycznego w szkole tańca. Prawdziwe cuda może działać także zwyczajna, codzienna gimnastyka, którą każdy z nas może zaserwować sobie samodzielnie, w dowolnym czasie i całkiem za darmo.

Bardzo ciekawym rozwiązaniem jest także zabawa z konsolą Xbox. Jako pierwsi w Polsce mogli w niej wziąć udział seniorzy w Poznaniu, dzięki zajęciom prowadzonym przez stowarzyszenie Wolontariat Wielkopolski. To wciągająca aktywność, szybko usprawniająca koordynację ruchową, refleks i spostrzegawczość, przy tym wszystkim bardzo poprawiając nastrój!

Po piąte – trenuj umysł

Istnieje wiele możliwości doskonalenia funkcji poznawczych – zarówno w domu, przed ekranem komputera, przy użyciu specjalistycznego oprogramowania, jak i uczestnicząc w specjalnych zajęciach pod okiem trenera. Osoba prowadząca tzw. trening pamięci często jest psychologiem lub pedagogiem. Proponuje serie specjalnie przygotowanych, różnorodnych ćwiczeń, które stymulują różne obszary mózgu. Oprócz wysiłku intelektualnego, zadania stanowią często okazję do wymiany doświadczeń, współpracy z innymi oraz zdobycia nowej wiedzy i umiejętności. Dodatkową korzyścią z uczęszczania na tzw. treningi pamięci jest bycie w  grupie – kontakty społeczne również znacząco pobudzają nasz mózg.

Po szóste – nie daj się stresowi

Stres może być naszym sprzymierzeńcem, motywując do podjęcia wysiłku w celu usunięcia przeszkody czy przezwyciężenia kryzysu. Niestety znacznie częściej bywa naszym wrogiem. Dzieje się tak, gdy nie wiemy, jak sobie z nim radzić, poddajemy się mu, podupadając na zdrowiu fizycznym i psychicznym. A przecież stres towarzyszy nam w dzisiejszym świecie coraz częściej, dosięga nas z różnych stron. Jego źródłem może być zanieczyszczenie środowiska, sytuacja polityczna na świecie, niestabilna sytuacja na rynku pracy, choroba własna lub bliskiej osoby, a nawet uczestniczenie w ruchu ulicznym… Nadmierne napięcie, złość, smutek i lęk nie wpływają dobrze na nasz umysł. Dlatego warto nauczyć się przekuwać stres na własną korzyść i nie ulegać negatywnym stanom emocjonalnym.

Po siódme – bądź towarzyski

Każdy z nas szuka czasem chwili wytchnienia w samotności. Jednak jako istoty stadne, przede wszystkim potrzebujemy kontaktów z innymi ludźmi. Zarówno codziennych, przelotnych, jak i głębokich, intymnych, opartych na zaufaniu i bliskości. Relacje z innymi pozwalają nam spełniać wiele potrzeb. Dają poczucie wspólnoty, bycia częścią większej całości. Pozwalają na odreagowanie lub pozyskanie wsparcia emocjonalnego. Stwarzają szansę uzyskania realnej pomocy w potrzebie. A co szczególnie ważne dla zdrowia naszego układu nerwowego – wspólnie z innymi chętniej się śmiejemy, bawimy i współzawodniczymy. Aktywności te są kolejnym źródłem stymulacji dla naszego mózgu. Nie zamykaj się więc w czterech ścianach – szukaj miejsc, gdzie możesz spotkać ciekawych, życzliwych ludzi!

Przykładowa recepta na lotny intelekt

Możesz już dziś w prosty sposób zacząć dbać o sprawność swojego umysłu. W tym celu zbierz grupę znajomych. Nauczcie się grać w nową grę planszową lub strategiczną. Spotykajcie się co tydzień na podwieczorku z grami, w miarę możliwości na świeżym powietrzu, za każdym razem w innym miejscu. Co kilka spotkań zmieniajcie grę na nową. A grając, popijajcie zieloną herbatą i zagryzajcie świeżymi owocami. Na zdrowie!

Katarzyna Lisiak – psycholog, trener i psychoterapeutka. Prowadzi treningi funkcji poznawczych, zarządzania stresem oraz autoprezentacyjne dla osób w wieku 50+ w kilku poznańskich klubach seniora, między innymi w Klubie WW, prowadzonym przez stowarzyszenie Wolontariat Wielkopolski.

Komentarze

komentarze

Komentarze: 2

Zwykły Kowalski

2014-10-05 21:24:17 Odpowiedz

Domowe sposoby na usprawnienie pamięci – bardzo dobre wskazówki. Niektóre z nich stosuję od dawna, ale nie wszystkie wymienione w tym artykule. Mam 70 lat i jestem sprawny psychicznie, lecz pamięć mnie niekiedy zawodzi. Muszę się wziąć za siebie i zacząć stosować dodatkowe ćwiczenia. Dziękuję za cenne rady. Pozdrawiam Zwykły Kowalski

Redakcja

2014-10-05 21:28:46 Odpowiedz

Autorka artykułu na co dzień pracuje z seniorami, więc bardzo dobrze wie, jak dbać o formę umysłu. Cieszymy się, że możemy komuś pomóc.

Dodaj komentarz